برآوردی از تشکیل میوه‌های بدشکل در تاکستان‌های کیوی‌فروت رقم هایوارد و علل تشکیل آنها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات علوم زراعی باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.

2 استادیار پژوهشی پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر، ایران.

3 محقق بخش تحقیقات علوم زراعی باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.

4 مربی بخش تحقیقات علوم زراعی باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.

10.30466/rip.2022.54167.1230

چکیده

تشکیل میوه‌های بدشکل یک صفت ژنتیکی است اما به‌وسیله عوامل زیادی تحت تأثیر قرار می‌گیرد. پژوهش به منظور بررسی علل تشکیل میوه‌های بدشکل و برآورد اولیه از درصد تشکیل آن‌ها روی تاک‌های رقم هایوارد در چهار تاکستان در شهرستان آستارا طی سه سال از 1397 تا 1400 انجام شد. درصد تشکیل میوه‌های بدشکل، اثر باردار بودن و نبودن شاخه‌های یکساله در سال قبل و همچنین اثر دماهای دوره گل‌انگیزی، تمایزیابی و شکفتن جوانه با استفاده از دماهای ساعتی ماه‌های اسفند و فروردین ماه بر درصد تشکیل میوه‌های بدشکل ارزیابی شد. نتایج نشان داد که نه تنها درصد کل میوه‌های بدشکل، بلکه شدت آن‌ها نیز در سال‌ها و تاکستان‌های مختلف به‌طور معنی‌دار متفاوت بود. بیش‌ترین درصد میوه‌های بدشکل با شدت زیاد 44/41 درصد در سال اول آزمایش در تاکستان شماره 4 و کم‌‌ترین درصد میوه‌های بدشکل با شدت کم 7/05 درصد در سال سوم آزمایش در تاکستان شماره 2 مشاهده شد. همچنین مشخص شد که بین تعداد کل میوه بدشکل با تعداد کل میوه‌های تشکیل‌شده روی هر شاخه یکساله همبستگی معنی‌داری و مثبت (0/624=R2) وجود داشت که مقدار این همبستگی در تاکستان‌های مختلف متفاوت بود. سن تاک‌ها، روش نهال‌های تولیدی و همچنین باردار بودن و یا باردار نبودن شاخه یکساله در سال قبل، تأثیر معنی‌داری بر میزان تشکیل درصد میوه‌های بدشکل نشان نداد. دماهای بالا در مراحل اولیه آغازیدن اندام‌های زایشی (پایان رکود-تورم جوانه‌ها) باعث افزایش تشکیل میوه‌های پهن، و دماهای پایین در مراحل شکفتن جوانه‌ها تا باز شدن پیشرفته خوشه باعث افزایش تشکیل میوه‌های دوقلو در کیوی‌فروت رقم هایوارد شد.

کلیدواژه‌ها


خلقی­اشکلک، ع.، قاسم­نژاد، م.، فتوحی­قزوینی، ر. و صبوری، ع. 1400. مطالعه درصد بازشدن جوانه‌های زمستانه و بروز میوه‌های بدشکل در تاکستان‌های کیوی رقم هایوارد در استان گیلان، مجله پژوهش‌های تولید گیاهی. 28(2): 167-181.
عابدی قشلاقی، ا.، ربیعی، و.، قاسمی، م.، فتاحی­مقدم، ج. و رضوی، ف. 1396. بررسی تمایزیابی جوانه‌ها در کیوی رقم‌های هایوارد و توموری. علوم باغبانی، 31(2): 412-426.
عابدی­قشلاقی، ا.، فرزام، ا. و جوادی­مجدد، د. 1395. بررسی مراحل رشد فنولوژیک کیوی (Actinidia deliciosa) رقم هایوارد در غرب گیلان. پژوهش‌های تولید گیاهی. 23(4): 97-116.
عابدی­قشلاقی، ا.، ربیعی، و.، قاسمی، م.، رضوی، ف. و فتاحی­مقدم، ج. 1397. برآورد نیازهای سرمایی و گرمایی برخی ارقام و ژنوتیپ‌های تجاری کیوی در منطقه غرب مازندران. به زراعی کشاورزی، 20(1): 85-100.
میرارض‌گر، م.، فتوحی­قزوینی، ر. و قاسم­نژاد، م. 1400. اثر دما بر عقیمی و بدشکلی جوانه‌های گل کیوی‌فروت رقم هایوارد. دوازدهمین کنگره علوم باغبانی ایران. 14-17 شهریور ماه، رفسنجان، ایران.
وزارت جهاد کشاورزی. 1399. آمارنامه کشاورزی. معاونت برنامه‌ریزی و اقتصادی مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات. تهران.
Gheshlaghi, E.A., 2019. Effective pollination period and its influence on fruit characteristics of ‘Hayward’kiwifruit. Advances in Horticultural Science, 33(4), pp.537-542.
Blanchet, P. and Roubault, S. 1987. Différenciation florale, pollinisation et développement du fruit de kiwi (Actinidia deliciosa Chev.). Fruits, 42(9):521-528.
Cooper, K.M. and Marshall, R. 1987. Flat and fasciated kiwifruit. In I International Symposium on Kiwifruit 282 (pp. 308-308).
Gökbayrak, Z., Dardeniz, A., Engin, H. and Aygün, Ö. 2007 "Hayward kivi (Actinidia deliciosa) çeşidinde gözlenen farklı meyve tiplerine ait çekirdeklerin çimlenme güçlerinin belirlenmesi", Türkiye V. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, Erzurum, Türkiye. 1: 603-606.
Gökbayrak, Z., Engin, H., Dardeniz, A., Şeker, M. and Bastas, B., 2012. Can pruning be utilized to minimize aberrant fruit formation in kiwifruit? Yuzuncu Yil University Journal of Agricultural Sciences, 22(2): 113-116.
Hopping, M.E. and Hacking, N.J.A. 1982. A comparison of pollen application methods for the artificial pollination of kiwifruit. Fruit Set and Development, XXI IHC 139:41-50.
Kaur, A., Ferguson, L., Maness, N., Carroll, B., Reid, W. and Zhang, L. 2020. Spring freeze damage of pecan bloom: a review. Horticulturae, 6(4):82-101.
Melke, A. 2015. The physiology of chilling temperature requirements for dormancy release and bud-break in temperate fruit trees grown at mild winter tropical climate. Journal of Plant Studies, 4(2): 110-156.
Shiri, M.A., Ghasemnezhad, M., Fattahi Moghaddam, J. and Ebrahimi, R. 2014. Fruit growth and sensory evaluation of Hayward kiwifruit in response to preharvest calcium chloride application and orchard location. Agriculturae Conspectus Scientificus, 79(3): 183-189.
Snowball, A.M. 1985. Flower development in Actinidia deliciosa (A. Chev.) CF Liang et AR Ferguson, (kiwifruit). MSc (Botany) thesis, University of Auckland.
Volz, R.K., Gibbs, H.M. and Lupton, G.B. 1991. February. Variation in fruitfulness among kiwifruit replacement canes. In II International Symposium on Kiwifruit 297 (pp. 443-450).
Watson, M. and Gould, K.S. 1994. Development of flat and fan-shaped fruit in Actinidia chinensis var. chinensis and Actinidia deliciosa. Annals of Botany, 74(1): 59-68.
Watson, M. and Gould, K.S. 1993. The development of fruit shape in kiwifruit: growth characteristics and positional differences. Journal of horticultural science, 68(2):185-194.