ارزیابی پیشرفته فنو-مرفو-پومولوژی 246 ژنوتیپ ناتنی سیب برای انتخاب ارقام بسیار زودرس و زودرس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری بیوتکنولوژی و ژنتیک مولکولی محصولات باغبانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ابهر، ایران.

2 دانشیار پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران.

3 دانشیار پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران (کرج)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران.

4 کارشناس محقق پژوهشکده میوه های معتدله و سردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران.

10.30466/rip.2022.54182.1232

چکیده

به منظور تولید ارقام زودرس، ارزیابی فنولوژی گلدهی 246 نژاد‌گان دورگ‌ناتنی سیب انجام شد. بدلیل افزایش نابهنگام دما در نیمه اسفند 1397، و وقوع سرما‌ در بهار 1398، نتاج از لحاظ تحمل به سرمای بهاره نیز مورد ارزیابی قرار گرفتند. طی سال باغی 1399-1398، صفات فنولوژی گلدهی و زمان رسیدن، طول دوره و تراکم گلدهی، درصد میوه‌‌چه و بار‌دهی، ویژگی‌های میوه‌شناسی و آزمون حسی نتاج پربارده سیب یادداشت گردید. در سال 1398، با ارزیابی داده‌های تراکم گلدهی 246 ژنوتیپ، تعداد 126 نتاج در گروه تراکم‌گلدهی100-50% رده‌بندی شدند. بین ژنوتیپ ها از لحاظ صفات زایشی تعداد گل و میوه در شاخه اختلاف معنی دار در سطح 1٪ مشاهده شد. کوتاه‌ترین و بلند‌ترین طول دوره‌گلدهی به ترتیب معادل 7 روز در 37 دو‌رگ و 24 روز فقط در L5G11 و L9G10 ثبت گردید. در سال 1399، تعداد 80 ژنوتیپ با تراکم‌گلدهی 100-80%، انتخاب شدند. و در شش شاخه گلده از هر درخت تعداد گل‌آذین، میوه‌چه و میوه به‌ ترتیب طی مراحل چهار مرحله رشد و نموی شمارش شد. در آزمون حسی، 18 نتاج دارای بالا‌ترین قابلیت‌پذیرش بودند. نژادگان زود- متوسط رس L7G8 با 69.5 میلی متر قطر و 125 گرم وزن، بیشترین قطر و وزن را داشت. ژنوتیپ های فوق زودرس خردادی (L9G19  و  L2G17) و بسیار زودرس اوائل تیرماه (L1G28 و L4G21) به علاوه تعدادی از نتاج خردادی متحمل به سرمای بهاره، زودتر از گلاب کهنز قابل برداشت بودند.  نتایج همبستگی‌های سه بعدی بین قطر، وزن و زمان رسیدن نشان داد با افزایش قطر و وزن، درصد میوه بندی کاهش یافت.

کلیدواژه‌ها


حاج­نجاری، ح. 1392. میوه سیب- ویژگی­ها و روش­های آزمون (تجدیدنظر چهارم). سازمان ملی استاندارد ایران، 22 ص.
حاج­نجاری، ح. 1397. اطلس ارقام درختان میوه ایران. سازمان ترویج، آموزش و تحقیقات کشاورزی، معاونت ترویج، نشرآموزش کشاورزی، 232 ص.
رحیمی، م. 1383. پیش بینی زمان گلدهی سیب رقم گلدن دلیشز در گل مکان، خراسان، گزارش سازمان هواشناسی، تهران.
رضایی، ر.، حسنی، ق. و صالحی، س.ا. 1395. بررسی رشد، زمان گلدهی و کیفیت میوه دوازده رقم سیب در شرایط آب و هوایی ارومیه. علوم باغبانی، 30(4): 681-693.

مختاریان، ع.، اصغرزاده، ا.، گنجی­مقدم، ا.، خاوری­خراسانی، س. و حمیدی، ح. 1395. بررسی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ‌های سیب بومی خراسان بر اساس خصوصیات مورفولوژی و پومولوژی. تولید گیاهی (مجله علمی کشاورزی). 39(1): 65-78.

Ahmadi-Afzadi, M. 2012. Genetic and biochemical properties of apples that affect storability and nutritional value. Introductory paper at the faculty of landscape planning, Horticulture and Agriculture Science, 1: 1-41.
Alspach, P.A. and Oraguzie, N.C. 2002. Estimation of genetic parameters of apple (Malus domestica) fruit quality from open‐pollinated families. New Zealand journal of crop and horticultural science, 30(4): 219-228.
Crassweller, R. Mcnew, R. Azarenko, A. Barritt, B., Belding, R, Berkett, L., Brown, S., Clemens, J., Cline, J., Cowgill, W., Ferree, D., Garcia, E., Greene, D., Greene, G., Hampson, C., Merwin, I., Miller, D., Miller, S., Moran, R., Obermiller, J., Rosenberger, D., Rom, C., Roper, T., Schupp, J. and Stoveret, E. 2005. Performance of apple cultivars in the 1995NE-183 regional project planting, I growth and yield characteristics. Journal of American Pomological Society. 59: 18-27.
Damyar, S., Hassani, D., Dastjerdi, R., Hajnajari, H., Zeinanloo, A.A. and Fallahi, E. 2007. Evaluation of Iranian native apple cultivars and genotypes. Journal of Food Agriculture and Environment, 5(3/4): 211-215.
Eccher, T., Hajnajari, H., Di Lella, S. and Elli A. 2008. Gibberellin content of apple fruit as affected by genetic and environmental factors. Acta Horticulturae. 774: 221-228.
Gao, H., Zhao, Z.Y., Lu, Y.M., Wan, Y.Z., Wang, L.C., Yuan, J.J. and Hirst, P.M. 2011. ‘Qinyang’Early-ripening Apple. HortScience, 46(4): 660-661.
Hajnajari, H. and Eccher, T. 2006. Light spectrum affects growth and endogenous gas content of in vitro grown apple shoots. Acta Horticulturae, 727: 37-43.
Hajnajari, H. 2010. Cultivar evaluation program of the national Iranian apple collection in the last decade. In Proceedings of the international scientific conference of fruit growing intensification in Belarus: traditions, progress, prospects (pp. 33-39).
Hajnajari, H., Kohneshine Leily, H. and Bakhshi, D. 2019. Selection of promising early ripening progenies and assessment of earliness heritability in the breeding program of apple. Agriculturae Conspectus Scientificus, 84(3): 245-256.
Kazakov, I.V. and Kichina, V.V. 1987. Methods of accelerating the cropping of apple trees by reducing the juvenile phase. Fruit Breeding 224: 141-144.
Kornienko, T.F. 1987. Apple breeding in Altai region. Fruit Breeding 224: 197-198.
Mureșan, A.E., Sestras, A.F., Militaru, M., Păucean, A., Tanislav, A.E., Pușcaș, A., Mateescu, M., Mureșan, V., Marc, R.A. and Sestras, R.E. 2022. Chemometric comparison and classification of 22 apple genotypes based on texture analysis and physico-chemical quality attributes. Horticulturae, 8(1): 64-83.
Tancred, S.J., Zeppa, A.G., Cooper, M. and Stringer, J.K. 1995. Heritability and patterns of inheritance of the ripening date of apples. HortScience, 30(2): 325-328.