بررسی قابلیت ریزازدیادی تعدادی از پایه های امیدبخش هیبرید سیب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده میوه های معتدله و سردسیری ، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

2 کارشناسی ارشد مهندسی باغبانی پژوهشکده میوه های معتدله و سردسیری ، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

3 دانشجو- پژوهشگر دورۀ پسا دکتری، گروه مهندسی ژنتیک و به نژادی گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی‌(ره)، قزوین ، ایران.

10.30466/rip.2023.54255.1242

چکیده

در این تحقیق قابلیت ریزازدیادی 4 پایه امید بخش سیب AR11،AR10 ،AR8 ،AR4 و رقم آزایش اصفهان بررسی شد. بدین صورت که ریز نمونه های تهیه شده از پایه‌های گزینش شده در شرایط درون شیشه ای مستقر و طی دو مرحله آزمایش نسبت به انتخاب محیط کشت برتر این پایه ها اقدام شد. در آزمایش اول پس از استقرار دادن نمونه ها در محیط کشت 1/2MSاثر تیمارهای تنظیم کننده رشد BAP در چهار سطح نیم، یک، یک ونیم و دو میلی گرم بر لیتر بر میزان پُرآوری نمونه‌ها و در آزمایش دوم ریشه‌زایی پایه‌ها، با دو نوع و غلظت هورمون ریشه‌زایی شامل: 1 و 2 میلی‌گرم بر لیتر IBA و 1 و 2 میلی‌گرم بر لیترNAA بررسی شد. بیشترین تعداد شاخه در ژنوتیپ هیبرید AR10 و تیمار هورمونی 0/5 میلی­ گرم در لیتر BAP با میانگین 9/26 شاخه، بیشترین طول شاخه در ژنوتیپ هیبرید AR8 و تیمار هورمونی 0/5 میلی ­گرم در لیترBAP با میانگین طول 2/80 سانتی­متر، بیشترین وزن‌تر شاخه ­ها در ژنوتیپ آزایش اصفهان و تیمار هورمونی 1/5 میلی­ گرم در لیتر BAP با میانگین وزن تر 0/68 گرم، ­بیشترین تعداد و طول ریشه مربوط به ژنوتیپ هیبرید AR11 و تیمار هورمونی 2 میلی­ گرم در لیتر NAA با میانگین 10/33ریشه و میانگین طول 9/33 سانتی­متر بود. در بین ژنوتیپ پایه­ های مورد بررسی ژنوتیپ پایه‌های هیبرید AR11 و AR10 با غلظت 0/5 میلی‌گرم در لیتر BAP و 2 میلی گرم در لیتر  NAA نسبت به سایر ژنوتیپ­ پایه‌ها شاخه‌زایی و ریشه‌زایی بهتری داشتند.

کلیدواژه‌ها


آتشکار، د.، ارشادی، ا.، طاهری، م. و عبدالهی، ح. 1397. غربالگری برخی پایه‌های دورگه‌ انتخابی سیب برای تحمل به تنش خشکی بر اساس صفات مرتبط با فتوسنتز. مجله علوم باغبانی ایران، 49(4): 1013-1024.
آتشکار، د.، حق­جویان، ر.، دودانگه، م. و تقی‌زاده، ا.ا. 1399. پیش‌بینی پتانسیل رشد با مطالعه صفات رویشی در برخی پایه‌های سیب دورگه مجله علوم باغبانی ایران، 51(4): 925-937.
آتشکار، د.، پیرخضری، م. و تقی‌زاده، ا.ا. 1395. تولید و ارزیابی مقدماتی پایه­های دورگ رویشی سیب (Mallus domestica Borkh). مجله علوم باغبانی ایران، 47: 329-335.
ناشناس. 1399. آمارنامه رسمی وزارت جهاد کشاورزی، انتشارات وزارت جهاد کشاورزی، تهران، ایران.
نصیرکندی، ع.، حسینی، ب.، فرخ­زاد، ع.، ناصری، ل. و آقایی، خ . 1396. بهینه­سازی شرایط کشت بافت برای ریزازدیادی پایه سیب MM111. پژوهش­های میوه­کاری، 2(2): 1-16.
Boudabous, M., Mars, M., Marzougui, N. and Ferchichi, A. 2010. Micropropagation of apple (Malus domestica L. cultivar Douce de Djerba) through in vitro culture of axillary buds. Acta Botanica Gallica, 157(3): 513-524.
Dobránszky, J., Abdul-Kader, A., Magyar-Tábori, K., Jámbor-Benczúr, E., Bubán, T., Szalai, J. and Lazányi, J. 2000. In vitro shoot multiplication of apple: comparative response of three rootstocks to cytokinines and auxin. International Journal of Horticultural Science, 6(1): 36-39.
Dobránszky, J., Abdul-Kader, A., Magyar-Tábori, K., Jámbor-Benczúr, E., Bubán, T., Szalai, J. and Lazányi, J. 2000. Single and dual effects of different cytokinins on shoot multiplication of different apple scions. International Journal of Horticultural Science, 6(4): 76-78.
Elfving, D.C., Schecter, I. and Hutchinson, A. 1993. The history of the Vineland (V.) apple rootstocks. 47: 52-59.
Fisher, M. 1996. Semi dwarf apple rootstock from dersen-pilinitz. Eucapia symposium on fruit breeding and genetics. Acta Horticulture, 484:183-187.
George, E.F., Hall, M.A. and Klerk, G.J.D. 2008. Adventitious regeneration. In Plant Propagation by Tissue Culture: Volume 1. The Background (pp. 355-401). Dordrecht: Springer Netherlands.
Khanizadeh, S., Groleau, Y., Levasseur, A., Granger, R., Rousselle, G.L. and Davidson, C. 2005. Development and evaluation of St Jean-Morden apple rootstock series. HortScience, 40(3): 521-522.
Lane, W.D., Looney, N.E. and Måge, F. 1982. A selective tissue culture medium for growth of compact (dwarf) mutants of apple. Theoretical and Applied Genetics, 61: 219-223.
Lane, W.D. and McDougald, J.M. 1982. Shoot tissue culture of apple: comparative response of five cultivars to cytokinin and auxin. Canadian Journal of Plant Science, 62(3): 689-694.
Mohit Soni, M.S., Manisha Thakur, M.T. and Manju Modgil, M.M. 2011. In vitro multiplication of Merton I. 793-an apple rootstock suitable for replantation. Indian Journal of Biotechnology, 10: 362-368.
Murashige, T. and Skoog, F. 1962. A revised medium for rapid growth and bio assays with tobacco tissue cultures. Physiologia Plantarum, 15(3): 473-497.
Rustaee, M., Nazeri, S., Ghadimzadeh, M. and Malboobi, M.A. 2007. Optimizing in vitro regeneration from Iranian native dwarf rootstock of apple (Malus domestica Borkh). International Journal of Agriculture and Biology, 9(5): 775-778.
Webster, C.A. and Jones, O.P. 1991. Micropropagation of some cold-hardy dwarfing rootstocks for apple. Journal of Horticultural Science, 66(1): 1-6.
Yepes, L.M. and Aldwinckle, H.S. 1994. Micropropagation of thirteen Malus cultivars and rootstocks, and effect of antibiotics on proliferation. Plant Growth Regulation, 15: 55-67.