ارزیابی کیفیت مورفو-فیزیولوژی برخی ژنوتیپ‌های پرتقال تو‌سرخ طی رسیدن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه تخصصی علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن، تنکابن، ایران،

2 دانشیار گروه زیست شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسالمی، تنکابن، ایران.

3 دانشیار پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر، ایران.

4 استادیار گروه زیست شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسالمی، تنکابن، ایران.

10.30466/rip.2023.54666.1275

چکیده

با توجه به ارزش غذایی و جذابیت بالا، کشت و تولید میوه پرتقال توسرخ در سال‌های اخیر افزایش چشمگیری در سطح جهان داشته است. با توجه به ماهیت مرکبات و ایجاد دورگ‌ها و ژنوتیپ‌های طبیعی و مصنوعی، شناسایی و گزینش ژنوتیپ‌های برتر از اهمیت ویژه‌‌ای برخوردار است. بنابراین، پژوهش حاضر به منظور ارزیابی مورفو-فیزیولوژی میوه برخی از ژنوتیپ‌های پرتقال خونی طی مراحل مختلف رسیدگی در سال 1399 انجام شد. در این آزمایش 6 ژنوتیپ پرتقال توسرخ و دو رقم تجاری سانگین و گروس‌سانگین، در چهار زمان به فواصل 30 روز (از 20 آبان تا 20 بهمن) برداشت شده و از نظر برخی صفات مورفو-فیزیولوژی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد با تأخیر در زمان برداشت، وزن، طول، قطر و ضخامت، حجم، میزان عصاره، اسیدیته قابل تیتراسیون (TA) و شاخصه‌های L* و hue رنگ پوست میوه به طور معنی داری کاهش یافت. هم‌چنین مشخص شد که ضخامت پوست، میزان مواد جامد محلول کل، نسبت TSS/TA و شاخصه‌های chroma و a* رنگ پوست میوه با تأخیر در برداشت افزایش معنی داری را نشان داد. در بین ژنوتیپ‌های مورد بررسی، ژنوتیپ‌های G2 و G3 از لحاظ اندازه، رنگ میوه و هم‌چنین خوش طعمی (TA کم‌تر و نسبت TSS/TA بالاتر) نسبت به سایر ژنوتیپ‌ها دارای برتری نسبی بودند. بنابراین، ژنوتیپ‌های پرتقال G2 و G3 با برداشت زود هنگام (20 آبان)، می توانند برای کشت و تولید میوه با کیفیت و توسرخ مورد توجه قرار گیرند. 

کلیدواژه‌ها


آمارنامه کشاورزی. 1401. آمارنامه کشاورزی، محصولات باغبانی و گلخانه‌ای. وزارت جهاد کشاورزی، مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات. 307 ص.
آمی‌سماء، ر. 1400. اقتصاد مرکبات و کیوی؛ تحلیل دانش و مهارت تولید در مدیریت باغ. دوازدهمین کنفرانس ملی اقتصاد کشاورزی. سنندج، کردستان.
حبیبی، ف. و رمضانیان، ا. 1396. تغییرهای فیزیکوشیمیایی و ترکیب‌های زیست‌فعال میوه پرتقال خونی رقم سانگین در دوره رسیدن. مجله علوم و فنون باغبانی ایران، 18(4): 376-365.
 فتاحی‌مقدم، ج. 1391. بررسی رابطه خصوصیات فیزیکوشیمیایی بهینه میوه و زمان برداشت در برخی ارقام مرکبات. گزارش نهایی طرح تحقیقاتی. پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری، رامسر.
فتاحی‌مقدم، ج. و سیدقاسمی، س.ا. ۱۳۹۸. تعیین ویژگی‌های فیزیکی‌شیمیایی و آنتی‌اکسیدانی آب‌میوه‌ میوه‌ دو رقم لیموترش کوک‌اورکا و خوشه‌ای (C. limon cvs. Cook Eureka & Khoushehi) طی رسیدن و عمرقفسه‌ای. مجله علوم و صنایع غذایی ایران، ۱۶(۹۴): 152-139.
فتاحی‌مقدم، ج.، سیدقاسمی، س.ا. و نجفی، ک. 1396. ارزیابی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی میوه‌ نارنگی‌های جدید نوشین (Citrus reticulata cv. Noushin) و شاهین (Citrus reticulata cv. Shahin) طی زمان‌های مختلف برداشت. تولیدات گیاهی، 40(4): 90-77.
کیااشکوریان، م.، فتاحی‌مقدم، ج.، فقیه‌نصیری، م. و نجفی، ک. 1398. بررسی اثر زمان برداشت بر کیفیت میوه پرتقال تامسون. یازدهمین کنگره علوم باغبانی. دانشگاه ارومیه، ارومیه.
Habibi, F., García-Pastor, M.E., Puente-Moreno, J., Garrido-Auñón, F., Serrano, M. and Valero, D. 2023. Anthocyanin in blood oranges: A review on postharvest approaches for its enhancement and preservation. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 63(33): 12089-12101.
Inglese, P. and Sortino, G. 2019. Citrus history, taxonomy, breeding, and fruit quality. Oxford Research Encyclopedia of Environmental Science. https://doi.org/10.1093/acrefore/9780199389414.013.221
Ladaniya, M. 2022. Citrus Fruit, Biology, Technology, and Evaluation, 2nd Edition, Academic Press, 858 p.
Machado, F.L.D.C., Costa, J.D.P.D., Teixeira, A.D.S. and Costa, J.M.C.D. 2015. The influence of rootstock and time of harvest on the fruit quality during storage of in two grapefruit cultivars. Acta Scientiarum. Agronomy, 37(3): 339-346.
Ordóñez-Díaz, J.L., Hervalejo, A., Pereira-Caro, G., Muñoz-Redondo, J.M., Romero-Rodríguez, E., Arenas-Arenas, F.J. and Moreno-Rojas, J.M. 2020. Effect of rootstock and harvesting period on the bioactive compounds and antioxidant activity of two orange cultivars (‘Salustiana’and ‘Sanguinelli’) widely used in juice industry. Processes, 8(10):1212.
Le Roux, S. 2006. Preharvest manipulation of rind pigments of Citrus spp. Doctoral dissertation, Stellenbosch: University of Stellenbosch.
Russo, M., Bonaccorsi, I.L., Arigò, A., Cacciola, F., De Gara, L., Dugo, P. and Mondello, L. 2021. Blood orange (Citrus sinensis) as a rich source of nutraceuticals: investigation of bioactive compounds in different parts of the fruit by HPLC-PDA/MS. Natural Product Research, 35(22): 4606-4610.
Shimizu, T., Aka Kacar, Y., Cristofani-Yaly, M., Curtolo, M. and Machado, M.A. 2020. Markers, maps, and marker-assisted selection. The Citrus Genome, Springer Cham, pp.107-139.
Singh, J., Sharma, V., Pandey, K., Ahmed, S., Kaur, M. and Sidhu, G.S. 2021. Horticultural classification of citrus cultivars. Citrus Research, Development and Biotechnology, pp.1-24.
Zhao, J.C., Miao, A.O., He, X.Q., Li, W.Z., Deng, L.L., Zeng, K.F. and Jian, M.I.N.G. 2022. Changes in phenolic content, composition, and antioxidant activity of blood oranges during cold and on-tree storage. Journal of Integrative Agriculture, 21(12): 3669-3683.