بررسی اثرات منابع مختلف پایه بذری بر خصوصیات رویشی و زایشی چند رقم/ژنوتیپ گردو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی ، مرکز تحقیقات کشاورزی و آموزش منابع طبیعی آذربایجان غربی، ارومیه، ایران.

10.30466/rip.2025.55572.1329

چکیده

درصد جوانه ­زنی بذر، قدرت رشد و یکنواختی رشد نهال و اثرات آن بر گیرایی پیوند و رشد رویشی و زایشی گردو برای تولید کنندگان نهال و باغداران حائز اهمیت است. در پژوهش حاضر، درصد جوانه­ زنی و خصوصیات مرتبط با رشد رویشی دانهال ­های حاصل از پنج  منبع  بذری با قدرت رشد و خصوصیات باردهی متفاوت شامل بذر حاصل از درختان پاکوتاه (DW2)، درختان کم رشد (KZ8)، متوسط رشد (KZ13)، نسبتا پر رشد (OR126) و پررشد جنگلی (Souzani) و اثرات این پایه­ ها بر درصد گیرایی پیوند و رشد رویشی، غلظت ازت برگ، زمان برگ­ دهی و باردهی سه رقم یا ژنوتیپ گردو شامل چندلر، جمال و KZ15 در قالب طرح بلوک­ های کامل تصادفی و کرت­ های خرد شده طی سال­های 1390-1395 بررسی گردید. بر اساس نتایج، تنوعی از درصد جوانه ­زنی، قدرت رشد و ریشه­ بندی در بین منابع بذری مورد مطالعه مشاهده گردید. میزان جوانه ­زنی بین ژنوتیپ­ ها بین 20 تا 78% متغیر بود. پایه­ های بذری گردو بر درصد گیرایی پیوند، رشد طولی و قطری نهال، سطح برگ و میزان جذب ازت تأثیر معنی ­داری داشتند. تأثیر رقم نیز بر بسیاری از صفات معنی­ دار بود. اثرات متقابل پایه و رقم بجز در سه صفت تعداد و طول میان­گره و سطح ازت برگ بر بقیه صفات معنی ­دار بود. در مجموع پارامترهای رشدی ارقام گردو روی پایه ­های پر رشد در مقایسه با پایه­ های ضعیف بیشتر بود.

کلیدواژه‌ها


تاج­آبادی­پور، ع. و پناهی، ب. 1382. اثرات متقابل پایه­های بذری پسته اهلی (بادامی ریز)، سرخس، بنه و آتلانتیکا روی سه رقم تجاری پسته، سومین کنگره باغبانی ایران.
خوش­قلب، ح.، ارزانی، ک. و کریم­زاده، ق. 1382. بر همکنش اثرات پایه و پیوندک در تعیین اندازه درخت در ارقام گلابی آسیایی، سومین کنگره باغبانی ایران.
رضایی، ر. 1386. تأثیر قدرت رشد بر ریشه­ زایی و گیرایی پیوند گردو. رساله دکتری تخصصی، دانشگاه تبریز.
کیانی، ب. 1383. ژنتیک جنگل (توسعه درخت و جنگل)، انتشارات حق ­شناس. 214 ص.
گریگوریان، و. 1381. فیزیولوژی پیوند و روش­های پیوندزنی، انتشارات انجمن علوم باغبانی ایران، عمیدی. 372 ص.
مداح ­عارفی، ح.، امانی، م. و جعفری، ع. 1382. انتخاب شاخص­های اصلاح ژنتیکی چوب گردوی ایرانی، خلاصه مقالات اولین همایش تخصصی گردوی کشور، همدان.
وحدتی، ک. 1382. احداث خزانه وپیوند گردو. انتشارات خانیران. 128 ص.
Devin, S.R. and Bujdoso, G. 2022. Walnut genotypes for high density orchards. Horticulturae, 8(6): 490.
Faust, M .1989. Physiology of temprate zone fruit trees. John Willy and Sons, Inc.
Forde, H.I. McGranahan, G.H. 1996. Walnuts. In: Fruit Breeding, Volume III: Nuts, J. Janick and J.N.Moore (eds.). John Wiley and Sons, Inc.
Germain, E., Delort, F., Kanivets, V., Kanivets, V., 1995. Precocious maturing walnut population orignating from central Asia: thier behaviour in France. In III International Walnut Congress, 442: 83-90.
Grant, J.A. and McGranahan, G.H. 2005. English walnut rootstocks help avoid blackline disease, but produce less than ‘Paradox’hybrid. California Agriculture, 59(4): 249 -251.
Hartmann, H.T., Kester, D.E. and Davies, F.T. 1990, Plant propagation: principles and practices, Prentice-Hall, Englewood Cliffs, New Jersey, USA. pp.647.
Jaumien, F. and Faust, M. 1983. Stem anatomical structure of Delicious and Golden Delicious apple hybrids with various growth dynamics. In International Workshop on Controlling Vigor in Fruit Trees, 146: 69-82.
Kuniyuki, A.H. and Forde, H.I. 1985. Walnut propagation. Walnut orchard management, pp.38-45.
McGranahan, G.H. and Forde, H.I. 1985, Genetic improvement, In: Walnut orchard management (Ed: D.E. Ramos), California, USA. pp. 8-11.
Rezaee, R., Vahdati, K. and Valizadeh, M. 2009. Variability of seedling vigour in Persian walnut as influenced by the vigour and bearing habit of the mother tree. The Journal of Horticultural Science and Biotechnology, 84(2): 228-232.
Wilson, B.C., McKenna, J.R., Jacobs, D.F. and Woeste, K.E. 2004, November. Stock quality of black walnut (Juglans nigra) seedlings as affected by half-sib seed source and nursery sowing density. In V International Walnut Symposium, 705: 375-381.