مطالعه خصوصیات فیتوشیمیایی و مورفولوژیک ارقام مختلف فندق (.Corylus avellana L)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری تخصصی علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 استادیار گروه علوم گیاهی و گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی مشگین شهر، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشیار گروه علوم گیاهی و گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی مشگین شهر، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

10.30466/rip.2025.56464.1355

چکیده

پژوهش حاضر به منظور بررسی ویژگی‌های فیتوشیمیایی و مورفولوژیک چهار رقم میوه فندق شامل سگورب، فرتیل، توندا دی جیفونی و نگرت انجام شد. خصوصیات فیتوشیمیایی اسانس فندق‌ها با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی – طیف سنج جرمی (GC-MS) مورد بررسی گرفت. صفات مورفولوژیک مورد بررسی میوه شامل وزن خشک میوه، طول میوه، عرض میوه و وزن مغز بود. داده‌ها در قالب طرح بلوک‌های کاملا تصادفی با سه تکرار مطالعه شدند. محاسبه ضریب همبستگی بین صفات نیز به روش پیرسون صورت گرفت. مشاهده شد که تمام صفات مورفولوژیک در ارقام مورد بررسی تفاوت معنی‌داری داشتند. نتایج نشان داد رقم نگرت با میانگین 277/2 گرم بیشترین مقدار وزن خشک میوه، رقم سگورب با میانگین 107/20 میلی متر بیشترین مقدار طول میوه، با میانگین 012/1 گرم بیشترین وزن مغز و با میانگین 254/19 میلی متر، بیشترین مقدار عرض میوه را دارا بود. وزن میوه خشک با صفت‌های طول میوه، عرض میوه و وزن مغز همبستگی معنی‌داری نشان داد. در صفت طول میوه با وزن مغز همبستگی معنی‌داری نشان داده نشد، اما با صفت عرض میوه در سطح احتمال ٥ درصد معنی‌دار بود. عمده ترکیبات تشکیل دهنده اسانس فندق‌ها ترکیبات آلدئیدی، کتونی و الکلی بودند. ترکیبات عمده شناسایی شده در در رقم سگورب فندق عبارت بودند از intermedeol neo، beta-eudesmol و alpha-eudesmol. در رقم فرتیل ترکیبات شناسایی شده شاملOxabicyclo[4.1.0]heptan-2-one, 6-methyl-3-(1-methylethyl) -7، piperitone oxide و 1,8-cineol بود. ترکیبات عمده موجود در اسانس رقم توندا دی جیفونی نیزoctanal ،nonanal ،cis-dihydrocarvone و trans-dihydrocarvone بود و در رقم نگرت، ترکیبات شناسایی شده شامل dihydrocarvone، myrcene و nonanal بود.

کلیدواژه‌ها