بررسی تنوع صفات مورفولوژیک برخی از جمعیت‌های سنجد (Elaeagnus angustifolia L.) در مناطق مرکزی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم باغبانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان). اصفهان، ایران.

2 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

10.30466/rip.2022.53937.1211

چکیده

سنجد با نام علمی .Elaeagnus angustifolia L یکی از میوه‌های متعلق به تیره Elaeagnaceae می‌باشد. تنوع ژنتیکی در میوه‌ها دارای اهمیت زیادی بوده و بررسی تنوع ژنتیک در جمعیت‌های مختلف یک گونه با استفاده از ویژگی‌های مورفولوژیک و بیوشیمیایی برای یافتن صفات مطلوب در راستای تولید بیشتر، امری ضروری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تنوع صفات مورفولوژیک در برخی از جمعیت‌های سنجد، در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار در 17 منطقه از استان‌های اصفهان و چهارمحال‌ و ‌بختیاری در مهر و آبان 1399 اجرا شد. نتایج نشان داد که جمعیت‌های مورد مطالعه، تفاوت‌های معنی‌داری در سطح احتمال 1 درصد از نظر خصوصیات مورفولوژیک مورد بررسی دارند. بیشترین مقدار طول میوه (0/62 ± 20/98 میلی‌متر) در نمونه شهرکرد و بیشترین مقدار قطر میوه (0/46 ± 14/08 میلی‌متر)، درصد کرویت (0/73 ± 95/84) و ضریب بازارپسندی (0/08 ± 93/83 میلی‌متر) در نمونه کوهپایه 2، و بیشترین وزن میوه (0/62 ± 10/44 گرم) در نمونه میمه1 به‌دست آمد. طبق نتایج تجزیه به مولفه‌های اصلی در جمعیت‌های سنجد مورد مطالعه، سه مولفه اصلی با مقادیر ویژه به ترتیب 49/12، 31/79، 11/01 درصد، درمجموع 91/92 درصد واریانس کل تغییرات صفات را توجیه نمودند. در تجزیه خوشه‌ای، سه خوشه قابل تفکیک بر اساس میانگین طول و قطر میوه و صفات مرتبط با رنگ میوه وجود داشت. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که میوه‌های سنجد مناطق مرکزی ایران، دارای تنوع قابل ملاحظه‌ای از نظر صفات مورفولوژیک هستند که می‌توان بسته به هدف کاربردی و به نژادی، نمونه مدنظر را انتخاب نمود.

کلیدواژه‌ها


حسن‌زاده، ز. و حسن‌پور، ح. 1398. ارزیابی خصوصیات فیزیکی و رنگ میوه برخی از ژنوتیپ‌های سنجد Elaeagnus angustifolia L.  در شمال غرب ایران. علوم باغبانی، 33(2): 285-273.
قنادی­اصل، ف.، نورانی، ح. و علیمرادی­سقزچی، و. 1399. بررسی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی و میکروبی پودر سنجد خرده‌ فروشی ‌شده در شهر اردبیل. سلامت و بهداشت اردبیل، 11(1): 59-51.
Akbolat, D., Ertekin, C., Menges, H.O., Guzel, E. and Ekinci, K. 2008. Physical and nutritional properties of oleaster (Elaeagnus angustifolia L.) growing in Turkey. Asian Journal of Chemistry, 20(3): 2358.
Assadi, M. and Janighorban, M. 2016. A contribution to the taxonomy of the genus Elaeagnus (Elaeagnaceae) in Iran as a native and cultivated tree. Nova Biologica Reperta, 3(2):118-122.
Enescu, C.M. 2018. Russian olive (Elaeagnus angustifolia L.): A multipurpose species with an important role in land reclamation. Current Trends in Natural Sciences 7(13): 54-60.
Faramarz, S., Dehghan, G. and Jahanban-Esfahlan, A., 2015. Antioxidants in different parts of oleaster as a function of genotype. BioImpacts, 5(2):79-85.
Hamidpour, R., Hamidpour, S., Hamidpour, M., Shahlari, M., Sohraby, M., Shahlari, N. and Hamidpour, R. 2017. Russian olive (Elaeagnus angustifolia L.): From a variety of traditional medicinal applications to its novel roles as active antioxidant, anti-inflammatory, anti-mutagenic and analgesic agent. Journal of traditional and complementary medicine, 7(1): 24-29.
Khadivi, A. 2018. Phenotypic characterization of Elaeagnus angustifolia using multivariate analysis. Industrial Crops and Products, 120: 155-161.
Panahi, Y., Alishiri, G.H., Bayat, N., Hosseini, S.M. and Sahebkar, A., 2016. Efficacy of Elaeagnus Angustifolia extract in the treatment of knee osteoarthritis: a randomized controlled trial. Experimental and clinical sciences journal, 15: 203-210.
Safdari, L. and Khadivi, A. 2021. Identification of the promising oleaster (Elaeagnus angustifolia L.) genotypes based on fruit quality‐related characters. Food Science and Nutrition, 9(10): 5712-5721.
Simsek, M. and Sufer, Ö. 2021. Physical, bioactive and textural properties of oleaster (Elaeagnus angustifolia L.) fruit from different locations in Turkey. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 9(4): 723-727.
Sun, M. and Lin, Q. 2010. A revision of Elaeagnus L.(Elaeagnaceae) in mainland China. Journal of Systematics and Evolution, 48(5): 356-390.
Wang, Q., Ruan, X., Huang, J.H., Xu, N.Y. and Yan, Q.C., 2006. Intra-specific genetic relationship analyses of Elaeagnus angustifolia based on RP-HPLC biochemical markers. Journal of Zhejiang University Science, 7(4): 272-278.